არქიტექტურა საქმიანობის ერთდროულად კონსერვატიული და რევოლუციური სფეროა. ერთი მხრივ, საცხოვრებელი ფართის ორგანიზების ძირითადი პრინციპები ათასწლეულების განმავლობაში არ შეცვლილა – ოთხი კედელი, სახურავი, კარები და ფანჯრები, შენობის ოთახებად დაყოფა შიდა კედლების მეშვეობით და ა.შ. მეორე მხრივ კი, ყოველ ისტორიულ ეპოქას და ყველა ხალხს არქიტექტურაში საკუთარი, უნიკალური წვლილი შეაქვს – სამშენებლო მასალები, ტექნოლოგია, შენობის ამა თუ იმ ნაწილის ფუნქციური დანიშნულება და სხვა. თანაც ბევრ არქიტექტურულ სიახლეს დროთა განმავლობაში დანიშნულების ცვლა ახასიათებს, ზუსტად ისე, როგორც მანსარდასთან დაკავშირებით მოხდა.
XVII საუკუნის დასაწყისში მანსარდას – საცხოვრებელ ფართს სხვენზე, მკვეთრად გამოხატული სოციალური დანიშნულება არ ქონდა. ეს იყო ცნობილი ფრანგი არქიტექტორის ფრანსუა მანსარის (François Mansart) წარმატებული არქიტექტურული და გარკვეულწილად, დიზაინერული (მართალია, იმ დროს ეს ცნება არც არსებობდა) აღმოჩენა. ფრანსუა მანსარს დიდი წვლილი აქვს შეტანილი ფრანგული ქალაქური არქიტექტურის განვითარებაში და კერძოდ, პარიზის გარეგნული იერსახის შექმნაში. ისტორიულ ცნობებს თუ დავუჯერებთ, 1630 წელს მან პირველად განახორციელა ეს იდეა და სახურავის ასეთ კონსტრუქციას (მანსარდული სახურავი) და სხვენის საცხოვრებელ ფართს (მანსარდას) სახელწოდებაც მიანიჭა.
დღეს მანსარდა ქვია ნახევრადსხვენული ტიპის საცხოვრებელ თუ სხვა დანიშნულების ფართს, რომელიც ქვემოთ მდებარე შენობის კედლების ფარგლებშია და მის ფასადს სახურავის ზედაპირი ქმნის. არსებობს სხვადასხვა მანსარდული ტიპის სათავსები, რომლებიც სამ ძირითად ჯგუფში ერთიანდება:
- ორდონიანი მანსარდული სართული;
- განცალკევებული, ერთდონიანი მანსარდული სართული;
- ანტრესოლის სტილში ორგანიზებული მანსარდული სართული შენობის ზედა სართულის ორდონიანი განვითარების პირობებში.
მანსარდის რეპუტაციის ევოლუცია ასეთია: თავიდან ის შენობის ერთ–ერთი უბრალო ოთახი იყო. XVIII საუკუნის ბოლოს მანსარდა ევროპის ქალაქებში მოსახლეობის რაოდენობის ზრდის პრობლემის მოგვარების ერთ–ერთ ხერხად გადაიქცა. სხვენის სათავსებში, სადაც იმ დროის სამშენებლო ტექნოლოგიების არასრულყოფილების გამო ხშირად თბოიზოლაციისა და ნესტიანობისგან დაცვის პრობლემები იყო, მოსახლეობის ყველაზე ღარიბი ფენა გადასახლდა, რომელთაც უფრო ხარისხიანი ბინისთვის ხარჯის გაღება არ შეეძლო.
XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისში მანსარდა ბოჰემური ცხოვრების ატრიბუტად იქცა – ასეთ სივრცეში აფარებდნენ თავს ღარიბი მხატვრები, მწერლები და მსახიობები. დღეს კი მანსარდა კერძო სახლების თითქმის განუყრელი ნაწილია, რომელიც მფლობელს შენობის მთელი ფართის ეფექტურად გამოყენების საშუალებას აძლევს. სწორედ ამ მიზეზით საკუთარი სახლის აშენების მსურველებში მანსარდის პოპულარობა სულ უფრო იზრდება.
როგორ ავაშენოთ მანსარდა
მანსარდის, როგორ შენობის ძალიან სპეციფიკური ნაწილის მშენებლობა ბევრი პირობის შესრულებას მოითხოვს როგორც პროექტირების სტადიაზე, ისე უშუალოდ მშენებლობის მიმდინარეობისას. მანსარდის პროექტირების დროს უნდა გაითვალისწინოთ შემდეგი მომენტები:
- მანსარდის გეგმა უნდა იყოს შენობის მთლიანი გეგმის ნაწილი;
- მანსარდულ სათავსებსა და შენობის საკომუნიკაციო სტრუქტურას შორის უნდა იყოს უშუალო კავშირი;
- განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოთ ვერტიკალური ან დახრილი ფანჯრების შერჩევას და მომავალი ინტერიერის გათვალისწინებით მათი განთავსების ადგილს;
- თუ მანსარდის მშენებლობა მიმდინარეობს უკვე აშენებული და დასახლებული შენობის თავზე, აუცილებელია სამუშაოების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სპეციალური მეთოდების გამოყენება;
- მანსარდის კონსტრუქციული სქემისა და დეტალების შერჩევა ძირითადი შენობის კონსტრუქციული და არქიტექტურული ფორმების მოთხოვნებთან შესაბამისად უნდა მოხდეს;
- აუცილებელია პროექტირების ეტაპზე მყოფი და არსებული ინჟინერული სისტემების „ურთიერთთანამშრომლობისა“ და მათი შეუფერხებელი და უსაფრთხო მუშაობის უზრუნველყოფა.
მანსარდული სართულის მშენებლობის ძირითადი მახასიათებლების განხილვისას, ყურადღებით უნდა მოეკიდოთ ამ მოთხოვნებს:- სამშენებლო სამუშაოების დაწყებამდე აუცილებელია კონსტრუქციის ტიპისა და თავისებურებების დადგენა;
- მანსარდული სართულის აგებისას თითქმის ყოველთვის გამოყენება მსუბუქი სამშენებლო მასალები კედლებზე დატვირთვის შემცირებისა და სამუშაო ადგილზე მასალების ტრანსპორტირების პროცესის გასაიოლებლად;
- მანსარდის შიდა შემოღობვა უმჯობესია თაბაშირ-მუყაოს ფურცლებით მოხდეს;
- გადასახური საფარის შერჩევისასაც საიმედოობისა და წონის შემცირების მოსაზრებებით უნდა იხელმძღვანელოთ;
- მანსარდულ სართულს აუცილებლად ჭირდება თბოიზოლაციის დამატებითი საშუალებების გამოყენება. გარე მხრიდან აჯობებს ჰიდროიზოლაციის ფენის დამატება, შიდა ნაწილში კი ორთქლიზოლაციის ფენისა;
- მანსარდის გათბობისა და ელექტროობის სისტემები აჯობებს იყოს ავტონომიური, წყალი კი შენობის ერთიანი წყალსადენ სისტემასთან უნდა იყოს მიერთებული.
დაათვალიერეთ თანამედროვე მანსარდების ფოტოები Friday-ს გალერეაში:
0 კომენტარი:
Post a Comment